Hedef Belirleme – Planlama

Bireysel Hedef Dershanesi, öğrencileri sınava hazırlarken onları hedef belirleme ve kariyer planlama konusunda da yönlendirir. Öğretim dönemi boyunca öğrencileri yakından tanıyan, hepsinin ilgi alanlarının ne olduğunu ve nelere yetenekleri olduğunu öğrenen rehber öğretmenler, “doğru tercih” yapmaları amacıyla daima öğrencilerin yanındadır.

Hedef Belirleme Çalışmaları

Rehber öğretmenler öğrencilere üniversiteler ve bölümler hakkında bilgi verir. Okullara tanıtım gezileri düzenler. Öğrencilerin hayalini kurduğu okulları yakından tanımasını sağlar. Üniversitelerin öğrencilere sağladığı imkânlar hakkında öğrencileri bilgilendirir. Öğrencinin ilgi alanlarını, yeteneklerini keşfetmesi amacıyla çeşitli çalışmalar yapar, “Kendini Değerlendirme Envanteri”, “Akademik Benlik Kavramı Ölçeği” gibi uygulamalarla öğrencileri bu konularda düşünmeye yönlendirir.

Kariyer Planlama Çalışmaları

Meslek Seçimi Yaşam Seçimidir!

Seçilen meslek sadece yapılacak işi değil; toplumdaki statüyü, sosyal çevreyi, ekonomik durumu hatta eş seçimini bile etkilediği için çok önemlidir. Kariyer planlamasının çoğunlukla iş yaşamı ile birlikte başladığı düşünülür ancak bu yanlıştır. Bu düşünce zaman kaybına yol açar. Kariyer planlaması bireyin hangi alanda eğitim öğretim göreceğine karar verdiği dönemde, yani lisenin ilk yıllarında başlar.

Meslek seçiminde etkili olan faktörleri şöyle sıralayabiliriz:

  • İlgiler ve yetenekler
  • Cinsiyet ve fiziksel özellikler
  • İstek ve hayaller
  • Ailenin ve çevrenin beklentisi
  • Okul başarısı
  • Meslek hakkındaki bilgi düzeyi
  • Akranların etkisi ve düşünceleri
  • Mesleğin toplumdaki statüsü
  • Ülkenin ekonomik durumu ve teknolojik gelişmeler
  • İş bulma imkânları…

Meslek Seçerken Nelere Dikkat Edilmelidir?

  • Kendini Tanıma (Yetenek, İlgi ve Değerler)
    • Yeteneklerin (Yatkınlık taşınan konuların) belirlenmesi
    • Soyut düşünebilme
    • Şekil uzay ilişkisini görebilme
    • Başkalarını anlayabilme
    • Duygu ve düşüncelerini sözlü ve yazılı olarak ifade edebilme
    • El – göz koordinasyonu vb.
  • İlgi Alanlarının (Zorlama olmadan yöneldiğimiz konuların) Belirlenmesi
    • Temel bilimler
    • Sosyal bilimler
    • Canlı varlık
    • Mekanik ilgi
    • Sosyal yardım
    • Ticaret
    • Güzel sanatlar vb.
  • Öncelikli Değerlerin (mesleki doyumun ifadesi) ve Kişilik Özelliklerinin Belirlenmesi
    • Başarı
    • İş birliği
    • Düzenli yaşam
    • Bağımsızlık
    • Liderlik
    • Yaratıcılık
    • Kazanç
    • Ün sahibi olma vb.
  • Meslekleri Tanıma
    • Meslek için gereken özellikler
    • Eğitim süreci ve mesleğe hazırlanma
    • İş bulma olanakları
    • Çalışma ortamı
    • Kazanç durumu
    • Kariyer olanakları
    • Mesleğin olumlu ve olumsuz yönleri
  • İlgi Duyulan Mesleklerle Kişisel Özelliklerin Eşleştirilmesi
    • Mesleğin gerektirdiği özelliklere sahip misiniz?
    • Geliştirmeniz gereken yanlarınız var mı?
    • Gelecek hedeflerinizle ilgili kendinize sorular soruyor musunuz?
  • Mesleki özellikler açısından kişileri altı gruba ayırabiliriz…

Gerçekçi: Atletik ve mekanik yetenekleri olan; aletler, makineler, hayvan ve bitkilerle veya açık havada çalışmaktan hoşlanan kişiler.

Geleneksel: Verilerle çalışmaktan hoşlanan, muhasebe ve sayısal yeteneği olan, bir işi detayları ile ele alan, verilen direktifleri uygulayan kişiler.

Girişimci: İnsanları yönetmek, etkilemek ve ikna etmekten hoşlanan, yaratıcı, risk alabilen, yeniliklere açık kişiler.

Araştırmacı: Gözlem yapmak, öğrenmek, araştırmak, analiz etmek, değerlendirmek ve problem çözmekten hoşlanan kişiler.

Artistik: Sanatsal, iç görü, sezgi ve yaratıcılık gibi yetenekleri olan, rahat, yapılandırılmış bir ortamda, hayal güçlerini ve yaratıcılıklarını kullanarak çalışmaktan hoşlanan kişiler.

Sosyal: İnsanları bilgilendirmek, eğitmek, geliştirmekten hoşlanan, kelimeleri kullanmakta becerikli kişiler.

Meslek Seçiminde Yapılan Yanlışlar

  • Çevrenin Etkisi İle Yapılan Yanlışlar
    • Anne babanın istediği meslekleri seçmek
    • Akran grubunun etkisinde kalmak
    • Öğretmenlerin etkisinde kalmak
    • Toplumsal yargıların etkisinde kalmak
  • Kişisel Yanlışlar
    • Popüler (herkesin seçtiği) meslekleri seçmek
    • Kulağa hoş gelenleri seçmek
    • Önyargılar
    • Çok gelir getirdiği düşünülen mesleklere yönelmek
    • Yetenekler göz ardı edilerek, statüsüne bakılarak meslek seçmek
    • Yanlış değerlere göre seçim yapmak
    • Duygusal kararlar vermek
    • Alınan puana göre tercih yapmak
    • Bölüm değil okul ya da şehir seçmek
    • Tesadüflere bağlı kalmak
  • Meslekler Hakkında Bilgi Edinme Yolları
    • Rehber öğretmene danışmak
    • Meslekleri tanıtıcı kitaplar, mesleklerle ilgili yazılar ve eğitim köşelerini okumak
    • Değişik mesleklerdeki kişilerle görüşme yapmak
    • Üniversitelerin ders programlarını incelemek, öğrenci ve öğretim üyeleri ile konuşmak
    • TV’de mesleklerin tanıtıldığı programları izlemek
    • Mesleklerin uygulanma biçimlerini gözlemek
    • Üniversitelerin web sayfalarını incelemek
    • Meslek tanıtım etkinliklerine katılmak
    • Kendinize sorular sormak
  • Kariyer Basamaklarını Tırmanırken En çok Tercih Edilen Yüksek Lisans Programları
    • MBA
    • Stratejik pazarlama ve marka yönetimi
    • Genel işletmecilik
    • KOBİ yönetimi
    • Yönetim bilişim sistemleri
    • Küresel işletmecilik ve pazarlama
    • Mühendislik yönetimi
    • Endüstri mühendisliği
    • Tedarik zinciri ve lojistik yönetimi
    • Mimarlık
    • Bilgisayar
    • Elektrik-elektronik
    • Endüstri mühendisliği ve moleküler biyoloji
    • Ekonomi ve finans
    • Finans mühendisliği
    • Teknoloji yönetimi